Arhitektura – postolje za reklamu

 

Dolazimo u Bijeljinu–AKCIJA – PILEĆI FILE NA SNIŽENjU – KONZUM! Odlazimo iz Bijeljine – AKCIJA – KOBASICA NA SNIŽENjU – KONZUM! Prva i posljednja mentalna slika Bijeljine – AKCIJA – NEKAKVA MESINA NA SNIŽENjU! Jer, reklamni plakat je jedino što zapravo možemo, ali i želimo da vidimo. Uvećavanje broja proizvoda i proizvođača na tržištu, dovelo je do potrebe za novim načinama i vidovima reklamiranja, kao i do sve većeg i invazivnijeg ,,napada“ na potencijalno slobodne virtuelne i fizičke površine i prostore oko nas. Grad je postao poligon za reklamiranje, što se podržava i donekle sarkastičnim stavom I. Bordena, profesora Arhitektonskog fakulteta UCL univerziteta u Londonu, koji navodi da prostor nije ništa ako nije prilika, a reklamni plakat nije ništa drugo nego slobodna površina. Reklama je sa televizora, novina i radija ,,izašla“ u prostor grada, te kao i svaka druga fizička struktura postala dio urbanog tkiva i prostorne percepcije korisnika grada.

 

Oglasi se – pretplati se!

Najučestaliji vid prostornog oglašavanja su plakati, posteri, bilbordi, natpisi na vozilima gradskog saobraćaja, i ostali grafički, dvodimenzionalni prikazi marketinških kampanja.


Iako u prostoru neaktivni, ovaj način oglašavanja je prema godišnjem izvještaju o prihodima Republike Srbije za 2012. godinu, prema istraživanju AGB Nielsen-a, na trećem mjestu, odmah iza oglašavanja na televiziji i u štampanim medijima, sa čak 10,5% udjela u ukupnom prihodu koji iznosi 172 miliona evra.


Oglasi se – angažuj se!

Kao posebnu vrstu oglašavanja Korin navodi ,,ambijentalno oglašavanje“. Riječ je zapravo o subvencionisanju određenog javnog prostora, odnosno sponzorstva u vidu doniranja opreme i urbanog mobilijara, ili ulaganja u razvoj konkretne lokacije, putem različitih akcija kao što su postavljanje i održavanje stanica za gradski prevoz, znakova i simbola na gradskim ulicama ili informacionih kioska, u zamjenu za pravo oglašavanja na istim. Primjer ove vrste javno-privatnog partnerstva (eng. public-private partnership) je i izradnja privremene, montažno-demontažne strukture u Beogradu, na obali rijeke Save, tačnije u Savskom amfiteatru, kafe bar i restoran Savanova. Izgradnji ovog objekta prethodilo je čišćenje i adaptacija lokacije, koja je do tog momenta bila mrtav prostor – nepristupačan i potpuno neaktivan.  Prostor je postao mjesto okupljanja i dio kako dnevnih, tako i večernjih socijalnih aktivnosti građana Beograda.  Iako postoje mišljenja koja se protive pozitivnom stavu prema izgradnji Savanove, a koja se tiču uglavnom pravnih okvira postojanja različitih građevinskih ili upotrebnih dozvola, to u ovom radu nije uzeto kao tema za razmatranje.

Ipak, neosporna je činjenica koja je uočljiva prilikom odlaska na lokaciju da je objekat aktivirao do tada, mrtav prostor i privukao Beograđane na vodu, što je i bila konceptualno ideološka okosnica projekta. Takođe, smatra se da će ovaj projekat inicirati dalju rekonstrukciju savske obale. Investicija u objekat Savanove, ,,plaćena“ dozvolom za apliciranje promotivnih oglasa kompanije Eagle Hills, a kao dio reklamne kampanje za projekat ,,Beograd na vodi“. Takođe, jedan dio informacija o projektu moguće je dobiti i na ovom mjestu, te se o Savanovi može govoriti još i kao miltifunkcionalnom promo-štandu.  Na isti način posluju i marketinške agencije kompanija Clear Channel i J.C. Decaux koje drže monopol nad stanicama za gradski prevoz, kao i veće dijelove poteza kraj autoputeva u Velikoj Britaniji. U odnosu na druge vrste reklamiranja, mbijentalno reklamiranje ima najbolji efekat: TV reklamu potrošač može da prebaci, plakat ne može. S druge strane, grad dobija investitore za nove projekte na površinama javnog prostora, ali i novčanu naknadu u vidu poreza i taksi.

 

Reklama više i od arhitekture

 

 

Na pitanje da li je prostorno reklamiranje ima negativan uticaj za morfologiju grada, i na koji način se ove privremene fizičke strukture odnose prema gradskom okruženju, i najvažnije, kako taj odnos zapravo utiče na korisnika, moguće je odgovoriti i sa aspekta socioloških okvira.  Od Rima, pa to savremenog doba, prostor je uvijek bio sinergija znakova i arhitekture. Venturi naglašava značaj prostornih ispisa, odnosno bilborda, kao simbol koji komunicira sa korisnikom direktnije i jasnije nego arhitektura. Navodeći primjer aerodroma gdje su znakovni ispisi neodvojiv dio prostora, ukazuje da je postojanje trijade strukture, forme i osvjetljenja nedovoljno za komunikaciju sa putnikom, te da je uvođenje kompleksnih kombinacija različitih medija neophodno za postizanje lakše čitlljivosti prostora! Na sličan način, Korin sugeriše psihološku povezanost korisnika sa gradskim okruženjem u bilo kom gradu na svijetu, upravo putem postojanja povezanosti arhitekture i prostornih reklama. Ona ukazuje na osjećaj pripadnosti prostoru i ,,čudnog osjećaja poznavanja“ morfologije grada, bez obzira što korisnik nikada ranije tu nije bio. Ova simbioza grafičke predstave simbola i arhitekture toliko je neraskidivo srasla da Venturi ističe da su reklame u prostoru postale arhitektura i samo gradsko okruženje –


,, Ukoliko uklonimo znakove, neće postojati ni mjesto.“ Venturi


Takođe, primjeri ovog vida simbioze javnog oglašavanja i arhitekture neosporno je uočljiv i na Trgu Pikadili u Londonu, gdje multimedijalni reklamni paneli potpuno prekrivaju fasade objekata koji formiraju Trg. Ipak, Venturi navodi da je u ovakvom kontekstu moguće govoriti i o znaku kao arhitekturi, kao i o pojačavanje značenja same arhitekture i uvođenje novih načina komunikacije sa posmatračem odnosno korisnikom.

 

Gdje postaviti svoju reklamu u gradu?

Tvoja reklama mora biti vidljiva! Sada ne govorimo o konkretnom dizajnu tvog plakata, nego konkretno o lokaciji na koju je postaviš. Dizajn može da bude izuzetan, ali ukoliko ga ne postaviš na dobro mjestu u gradu, sve je badava. Isto tako, čak i lošiji dizajn će biti primjećen ukoliko je mjesto pravo. Ono o čemu bi trebalo voditi računa je dužina linije kretanja i vremena sagledavanje tvoje reklamne poruke. To znači da je cilj da se prolaznik što duže kreće, kako bi što duže bio izložen tvojoj reklami. Ovakva mjesta su obično fasade zgrada na raskrsnicama ulica, tako da ulica ide ,,direktno” u tu zgradu; ili bilbordi ogromnih površina kraj autoputa, te nam je to jedino u vidnom polju; ili bilo gdje na fasadama objekata koji formiraju trgove, te ukoliko se na tom trgu još može i sjediti u kafiću ili klupi, nemoguće je biti neviđen.

 

 

Na osnovu izloženih argumenata, može se reći da javno oglašavanje u prostoru grada ima pozitivne efekte kako na ekonomske i prostorno-urbanističke aspekte grada, tako i na sociološko-kulturološke aspekte njegovih korisnika. Prostorno oglašavanja je defakto postalo dio arhitekture, ili čak dio siluete grada. To su već ozbiljne prostorno-oblikovne karakteristike kojima se arhitektura još uvijek nije počela baviti! Arhitektonska struka se odriče reklamnih bilborda i plakata kao nekakvog gubavca, a ne vidi da je već uveliko osvojena.

1 komentar

  1. Boban Lazic
    #

    Dobar ti je ovaj tekst.

Dozvoljeni html tagovi: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

* Postavljanjem ovog komentara na koncept.studiodajete nam puno pravo nad vašim objavama. Komentari lošeg ili vulgarnog sadržaja biće uklonjeni. E-mail je samo za verifikacione potrebe!